Các món ăn đường phố Việt Nam từ xe đẩy đến hàng quán nhỏ
Bạn có thể bắt đầu khám phá các món ăn đường phố Việt Nam bằng một ổ bánh mì mua trên đường đi làm, một bát cơm hến ở Huế hay đĩa bột chiên vừa rời chảo. Có món tiện cầm đi, có món đáng ngồi lại để thưởng thức khi còn nóng. Bài viết gợi ý 13 món, từ bữa sáng đến quà chiều và món ngọt, kèm cách gọi để bạn dễ thử nhiều vị trong một buổi.
Các món ăn đường phố Việt Nam nên thử cho bữa sáng
Muốn ăn nhanh, bạn có thể chọn bánh mì hoặc xôi. Nếu có thời gian ngồi lại, phở bò và bánh cuốn nóng cho bạn cơ hội thưởng thức ngay lúc nước dùng vừa chan hoặc bánh vừa tráng xong.

1. Phở bò
Một bát phở bò thường có bánh phở, thịt bò, hành và nước dùng nóng. Khi gọi, bạn có thể chọn thịt tái, chín hoặc nạm tùy hàng. Vị nước dùng dễ nhận ra nhất ở thìa đầu tiên, trước khi thêm chanh, giấm hoặc tương. Có quán Hà Nội dọn thêm quẩy, còn ở nhiều hàng phở miền Nam, giá và rau thơm được để riêng để khách tự cho vào. Nếu mua mang về, xin tách bánh phở và nước dùng sẽ tiện hơn khi bạn chưa ăn ngay.
2. Bánh mì
Ở nhiều xe bánh mì, người bán rạch ổ bánh rồi thêm nhân ngay trước mặt khách. Phần nhân có thể là pa-tê, chả, thịt nướng hoặc trứng, thường đi cùng dưa leo, đồ chua hay rau mùi. Nếu muốn ăn gọn khi di chuyển, một loại nhân chính là đủ. Người thích vị béo có thể chọn pa-tê, còn người thích mùi thơm của đồ nướng có thể gọi bánh mì thịt nướng. Bạn cũng có thể dặn ít ớt hoặc ít sốt ngay lúc người bán chuẩn bị ổ bánh.
3. Xôi xéo
Xôi xéo kiểu Hà Nội có nếp vàng, đậu xanh đã đồ chín, hành phi và chút mỡ hành. Khi gói xôi, người bán thường xắt đậu xanh thành từng lát mỏng lên trên, sau đó mới rắc hành. Thử một miếng có cả ba phần để cảm nhận nếp dẻo, đậu bùi và hành phi giòn. Một gói chỉ có đậu và hành đã đủ để thấy vị riêng của món. Nếu muốn ăn no hơn, bạn có thể gọi thêm chả hoặc ruốc ở những hàng có bán kèm.
4. Bánh cuốn nóng
Ở hàng bánh cuốn tráng tại chỗ, bạn có thể nhìn người bán láng bột lên mặt vải căng trên nồi hơi. Lớp bánh chín được nhấc ra, cuốn nhân thịt băm và mộc nhĩ hoặc để trơn. Hành phi và nước mắm pha thường được dọn cùng, có nơi thêm chả quế. Với phần bánh vừa tráng, gắp thêm một lát chả rồi chấm nhẹ để vẫn nhận ra vị bột gạo và hành phi. Nếu phân vân giữa bánh có nhân và bánh trơn, hỏi quán xem có thể gọi chung trong một đĩa hay không.
Xem thêm: Ẩm thực Việt Nam qua cách nấu, cách nêm và cách ăn
Món ăn no ở quán nhỏ và xe đẩy
Một mẹt bún đậu, bát cơm hến hay tô hủ tiếu có thể đủ cho một bữa. Điểm khác nhau nằm ở cách ăn. Bún đậu chấm từng miếng, cơm hến có thể trộn hoặc chan nước hến, còn hủ tiếu gõ thường được dọn như một tô nước nóng.

5. Bún đậu mắm tôm
Phần cơ bản gồm bún lá cắt miếng, đậu phụ rán và rau ăn kèm như kinh giới, tía tô. Mẹt đầy đủ có thể thêm chả cốm, thịt luộc hoặc nem rán. Nếu chưa quen mùi mắm tôm, bạn có thể hỏi quán có nước mắm pha để đổi hay không. Một cách ăn dễ cảm nhận vị món là chấm miếng đậu còn ấm rồi ăn cùng bún và rau. Khi đi hai người, có thể gọi một mẹt rồi thêm món lẻ theo sức ăn.
6. Cơm hến Huế
Bát cơm hến kiểu Huế thường dùng cơm để nguội, thêm hến xào, rau thái nhỏ và tóp mỡ. Mắm ruốc tạo vị đậm, còn bắp chuối và lạc rang có thể thêm độ giòn. Nước hến nóng tùy quán được chan vào bát hoặc dọn riêng. Nếu được chọn, bạn có thể nếm một thìa cơm trộn trước, sau đó thêm nước hến từng ít. Cơm hến cũng có thể cay tùy cách nêm, nên hỏi trước nếu bạn muốn ăn nhẹ vị ớt.
7. Hủ tiếu gõ Sài Gòn
Hủ tiếu gõ gắn với những xe bán hàng và quán nhỏ trong các con hẻm ở Sài Gòn. Một tô thường có sợi hủ tiếu trụng mềm, nước lèo hầm xương, thịt heo thái lát và giá hẹ. Có xe thêm trứng cút, bò viên hoặc tóp mỡ. Phần ăn thường được dọn khá gọn, hợp với lúc muốn ăn một tô nóng vào buổi chiều tối. Nếu xe có nhiều món thêm, bạn có thể gọi phần thường trước để thử vị nước lèo của hàng.
Xem thêm: Các món ăn dân dã Việt Nam từ mâm cơm nhà đến quà chiều
Quà vặt để ăn lúc vừa dọn ra
Bánh tráng nướng, bánh gối và bột chiên đều có phần vỏ hoặc mặt ngoài ngon hơn lúc còn nóng. Ốc xào me lại hợp với một buổi ngồi lâu hơn, khi cả nhóm muốn gọi từng đĩa rồi ăn chung.

8. Bánh tráng nướng Đà Lạt
Ở những hàng dùng bếp than, bánh tráng được đặt lên vỉ rồi phết trứng và thêm hành. Tùy quán, bạn có thể chọn nhân chà bông, xúc xích, thịt băm hoặc phô mai. Khi bánh chín, người bán thường gập đôi hoặc cắt miếng để dễ cầm. Nếu lần đầu thử, phần trứng và hành giúp bạn cảm nhận rõ vị bánh tráng nướng. Ăn tại chỗ cũng tiện vì lúc ấy rìa bánh còn giòn và phần nhân vẫn ấm.
9. Bánh gối Hà Nội
Bánh gối có vỏ chiên vàng, gập lại quanh phần nhân thường gồm thịt băm, miến và mộc nhĩ. Khi dọn, bánh có thể được cắt đôi để dễ chấm, kèm rau và bát nước mắm pha chua ngọt. Nếu gọi nhiều loại bánh chiên, hãy thử một miếng bánh gối trước để cảm nhận phần vỏ giòn và nhân mềm. Rau sống hoặc đồ chua ăn xen giữa các miếng sẽ làm bữa quà chiều bớt ngấy.
10. Bột chiên Sài Gòn
Một đĩa bột chiên thường bắt đầu bằng những miếng bột gạo cắt vuông, áp trên chảo đến khi hai mặt vàng. Người bán cho thêm trứng và hành lá rồi dọn cùng đu đủ bào hoặc đồ chua. Nước tương pha có thể rưới lên hoặc để riêng. Nếu muốn giữ mặt bột giòn, bạn có thể chấm từng miếng thay vì rưới hết nước tương. Hãy thử gắp một miếng bột có dính trứng và ăn cùng chút đu đủ để cảm nhận cả phần mềm lẫn phần giòn.
11. Ốc xào me
Ở hàng ốc, thực khách thường chọn loại ốc trước rồi chọn cách chế biến. Nếu thích vị chua ngọt, ốc mỡ xào me là một gợi ý dễ gọi. Sốt me bám quanh vỏ, nên khi khều thịt ốc, bạn có thể chấm thêm một ít sốt ở đáy đĩa. Một số quán có bánh mì để chấm phần sốt còn lại. Khi đi nhóm, gọi một đĩa vị me rồi chọn món thứ hai với cách nêm khác sẽ dễ thử nhiều vị hơn.
Xem thêm: Những món ăn nổi tiếng Việt Nam nên thử ít nhất một lần
Món ngọt ở gánh hàng và quán chợ
Một bát tào phớ hoặc chén chè bắp có thể là món ăn riêng giữa buổi. Cả hai đều có vị ngọt nhẹ tùy hàng, nhưng tào phớ mềm mịn, còn chè bắp có hạt bắp nếp mềm và hơi dẻo.

12. Tào phớ
Tào phớ làm từ đậu nành, khi múc thường được hớt thành từng lớp mỏng. Kiểu tào phớ quen thuộc ở Hà Nội có nước đường thoảng hương hoa nhài. Một số quán ngày nay thêm trân châu hoặc thạch. Nếu muốn thử vị đậu và nước đường trước, hãy gọi một bát đơn giản rồi nếm vài thìa. Tùy hàng, món có thể dùng ấm hoặc mát, nên bạn có thể hỏi cách dọn ngay lúc gọi.
13. Chè bắp Hội An
Chè bắp ở Hội An gắn với bắp nếp Cẩm Nam. Bắp non khi nấu cho vị ngọt và phần hạt mềm, còn nước chè có thể hơi sánh. Một số hàng chan thêm nước cốt dừa để tạo vị béo. Nếu muốn cảm nhận mùi bắp rõ hơn, hãy nếm phần chè trước rồi trộn cốt dừa vào từng ít. Một chén nhỏ là lựa chọn vừa đủ sau khi đã ăn món chính hoặc khi muốn dừng chân giữa buổi đi bộ.
Cách gọi món để thử được nhiều vị
Khi đi chợ hoặc ghé nhiều hàng trong một buổi, bạn có thể bắt đầu bằng một món ăn no rồi chọn một món giòn hoặc món ngọt để chia. Ví dụ, sau một tô hủ tiếu, cả nhóm có thể gọi một đĩa bột chiên thay vì mỗi người gọi thêm một phần. Với quán ốc, nên hỏi giá và lượng ốc trong mỗi phần trước khi gọi nhiều món.

Một số xe đẩy và hàng chợ chỉ bán vào một buổi nhất định. Nếu có món bạn muốn thử, hãy xem giờ bán trước khi đi. Khi cần mang về, nước chấm, nước dùng và đồ chua có thể xin để riêng. Còn bánh chiên hoặc bánh nướng nên dành cho lúc bạn có thể ăn ngay.
Xem thêm: Văn hóa ẩm thực Việt Nam từ mâm cơm đến ngày lễ Tết
Tìm món ngon theo nhịp của từng con phố
Trong số các món ăn đường phố Việt Nam, có món tiện mua vào buổi sáng, có món đáng ngồi lại chờ thêm vài phút. Lần tới khi ghé một khu chợ hay con hẻm mới, bạn có thể bắt đầu bằng món được làm ngay trước mặt, như đĩa bánh cuốn vừa tráng hoặc miếng bánh tráng nướng vừa rời bếp than. Cách người bán dọn món và cách khách quanh bàn ăn cùng cũng là một phần đáng nhớ của bữa ăn.